Buzağı Maması (Süt İkame Yemi) Nasıl Seçilir ve Kullanılır?
Makrovit Teknik Ekibi Son güncelleme 8 dakikalık okuma
Buzağı maması, ağız sütü döneminden sonra buzağıya inek sütü yerine verilen ve suyla hazırlanan bir süt ikame yemidir; doğru seçim protein/yağ oranına, protein kaynağına ve işletmenin besleme programına göre yapılır. Makrovit LACALF ve JOOL mamaları litre başına 125 g tozun 40-50 °C suda çözülmesiyle hazırlanır ve buzağıya 36-38 °C sıcaklıkta içirilir.
Buzağı maması nedir, ağız sütünün yerini tutar mı?
Buzağı maması, buzağıya ağız sütü ve geçiş sütü döneminden sonra inek sütü yerine verilen; süt tozu, peynir altı suyu tozu, yağ kaynakları, vitamin ve mineral içeren toz bir süt ikame yemidir. Buzağı maması ağız sütünün yerini tutmaz, çünkü ağız sütündeki antikorları sağlamaz; yalnızca sonraki haftalarda içilecek sütün yerine geçer.
Yeni doğan buzağının ilk öğünü her koşulda ağız sütü olmalıdır. Penn State Extension, ağız sütünün doğumdan sonraki ilk 2 saat içinde ve canlı ağırlığın yaklaşık %10’u kadar verilmesini önerir; bu miktar Holstein buzağıda yaklaşık 4 litreye karşılık gelir. Ağız sütünün kalitesi Brix refraktometresiyle ölçülebilir ve aynı kaynağa göre %22’nin üzerindeki değerler iyi kalite kabul edilir.
Doğumdan sonraki ikinci ile altıncı sağımlar arasındaki geçiş sütünün ardından mamaya geçilir. İşletmeler mamayı çoğunlukla sütü satışa ayırmak, hastalık riski taşıyan atık sütü buzağıya vermemek ve her öğünde aynı besin değerini sağlamak için tercih eder.
20/15, 21/17, 22/18 ve 23/19 ne anlama gelir?
Buzağı maması adındaki 20/15 gibi oranlar, sektördeki yaygın kullanımla mamanın ham protein ve ham yağ yüzdesini gösterir; 20/15 yaklaşık %20 ham protein ve %15 ham yağ anlamına gelir. Oran yükseldikçe mamanın litre başına sağladığı protein ve enerji artar, bu yüzden seçim besleme programına göre yapılır.
Protein, buzağının kas ve iskelet gelişiminin yapı taşıdır. Yağ ise mamadaki başlıca enerji kaynağıdır; soğuk ahırlarda ve kış aylarında buzağı vücut ısısını korumak için daha fazla enerji harcadığından yağ oranı daha belirleyici hale gelir. Kesin değerler için her zaman çuvalın üzerindeki garanti analiz tablosuna bakın, isimdeki oran yalnızca ilk okuma içindir.
| Makrovit ürünü | Adındaki oran (ham protein / ham yağ) | Genellikle değerlendirildiği program |
|---|---|---|
| LACALF 20/15 | %20 / %15 | Günlük mama miktarının ölçülü tutulduğu ve başlangıç yemine erken alıştırılan standart programlar |
| LACALF 21/17 | %21 / %17 | Standart programda biraz daha fazla enerji istenen durumlar, serin ahırlar |
| JOOL 22/18 | %22 / %18 | Günlük mama miktarının artırıldığı yoğun büyütme programları |
| JOOL 23/19 | %23 / %19 | Yüksek hacimli besleme, hızlı gelişim hedefi ve soğuk dönem |
Tablodaki eşleştirme genel bir yol haritasıdır, ürün metinlerinde yer alan bir kullanım ayrımı değildir. Dört ürünün bileşiminde de yağlı ve yağsız süt tozu, peynir altı suyu tozu, vitamin ve mineral premiksi, soya proteini ile palm ve Hindistan cevizi yağı bulunur ve hazırlama talimatları aynıdır. Hangi oranın işletmenize uyduğunu buzağı sayınız, ahır koşullarınız ve sütten kesim hedefinize göre belirlemek gerekir.
Buzağı maması nasıl hazırlanır?
Buzağı maması, Makrovit LACALF ve JOOL ürünlerinde litre başına 125 g toz tartılıp yaklaşık 40-50 °C sıcaklıktaki suda çözülerek ve 2-5 dakika dikkatlice karıştırılarak hazırlanır. Hazırlanan mama buzağıya 36-38 °C sıcaklıkta içirilir; bu değerler ürün metinlerinde yer alan hazırlama talimatıdır.
- Öğünde verilecek toplam mama miktarını belirleyin ve her litre için 125 g tozu terazide tartın.
- Kovaya hedef hacmin bir kısmı kadar 40-50 °C su koyun ve sıcaklığı termometreyle kontrol edin.
- Tozu suya yavaş yavaş ekleyip 2-5 dakika karıştırın, ardından suyla hedef hacme tamamlayın.
- Mamanın sıcaklığını yeniden ölçün ve 36-38 °C’ye indiğinde buzağıya verin.
- Öğün bitince biberon, emzik ve kovaları sıcak suyla yıkayıp kurumaya bırakın.
Ölçekle ya da kapla göz kararı ölçüm, her öğünde farklı yoğunlukta mama hazırlanmasına yol açar. Kaynamış su mamadaki proteinlerin yapısını bozup topaklanmaya neden olabilir, çok soğuk su ise tozun iyi çözünmemesine yol açar. Her öğünü aynı saatte, aynı yoğunlukta ve aynı sıcaklıkta vermek, buzağının sindirim düzenini korumanın en kolay yoludur.
Buzağı maması günlük ne kadar verilir?
Buzağı maması günlük olarak genellikle buzağının doğum ağırlığının %12-20’si kadar litre hesabıyla verilir; 40 kg doğmuş bir buzağı için bu, günde yaklaşık 4,8 ile 8 litre hazır mama demektir. New Hampshire Üniversitesi Extension yayını süt ikame yemi için bu aralığı verir, eski programlarda ise %10 civarı kullanılırdı.
Günlük miktar çoğu işletmede sabah ve akşam iki eşit öğüne bölünür, üç öğünlü veya serbest erişimli sistemler de kullanılır. Miktar arttıkça öğün sayısını artırmak, tek seferde içilen hacmi küçülttüğü için buzağının sindirimini rahatlatır. Hazır mama miktarını litre başına 125 g ile çarptığınızda günlük toz ihtiyacını bulursunuz.
| Doğum ağırlığı | %12 (litre / toz) | %15 (litre / toz) | %20 (litre / toz) |
|---|---|---|---|
| 35 kg | 4,2 L / 525 g | 5,25 L / 656 g | 7 L / 875 g |
| 40 kg | 4,8 L / 600 g | 6 L / 750 g | 8 L / 1.000 g |
| 45 kg | 5,4 L / 675 g | 6,75 L / 844 g | 9 L / 1.125 g |
Tablodaki değerler 125 g/L hazırlama oranıyla hesaplanmıştır ve bir başlangıç noktasıdır. Düşük oranlar başlangıç yemine erken geçişi kolaylaştırır, yüksek oranlar ise sütten kesim öncesinde azaltma dönemini daha dikkatli planlamayı gerektirir. Buzağının dışkı kıvamı, iştahı ve kilo artışı, verdiğiniz miktarın doğru olup olmadığını gösteren en güvenilir işaretlerdir.
Haftalara göre örnek besleme planı nasıl olmalı?
Örnek bir buzağı besleme planı, ilk gün ağız sütüyle başlar, ilk hafta içinde mamaya geçer, üçüncü günden itibaren başlangıç yemi ve temiz su sunar ve sütten kesimden yaklaşık üç hafta önce mama miktarını azaltır. Aşağıdaki tablo, sık kullanılan iki öğünlü bir programın genel akışını gösterir.
| Dönem | Sıvı yem | Katı yem ve su |
|---|---|---|
| Doğum günü | İlk 2 saatte canlı ağırlığın yaklaşık %10’u kadar ağız sütü, sonraki öğünlerde yine ağız sütü | Katı yem henüz gerekmez |
| 2-3. günler | Geçiş sütü, ardından mamaya kademeli geçiş | Temiz su sürekli erişilebilir olmalı |
| 1-2. hafta | Günde iki öğün mama, doğum ağırlığının yaklaşık %12-15’i | 3. günden itibaren bir avuç taze başlangıç yemi |
| 3. haftadan azaltmaya kadar | Programa göre doğum ağırlığının %20’sine kadar mama | Başlangıç yemi her gün tazelenir, tüketim not edilir |
| Sütten kesimden 3 hafta önce | Mama miktarı veya öğün sayısı kademeli azaltılır | Başlangıç yemi tüketimi hızla artar |
| Sütten kesim (genellikle 6-8. hafta) | Mama kesilir | Art arda 3 gün, günde en az yaklaşık 0,9 kg başlangıç yemi |
Sütten mamaya ya da bir mamadan diğerine geçerken oranı birkaç gün boyunca her gün biraz değiştirmek, buzağının yeni tada ve bileşime alışmasını kolaylaştırır. Başlangıç yemi kovası ile su kovasını ayrı tutun ve ıslanıp bayatlayan yemi her gün atın.
Sütten kesime nasıl geçilir?
Sütten kesime buzağının yaşına göre değil, başlangıç yemi tüketimine göre karar verilir: Penn State Extension, buzağı art arda üç gün boyunca günde en az 2 libre (yaklaşık 0,9 kg) başlangıç yemi yemeden mamanın tamamen kesilmemesini önerir. Mamanın azaltılmasına hedef tarihten yaklaşık üç hafta önce başlanır.
Bu kademeli azaltma rumenin gelişmesine zaman tanır. Aynı kaynağa göre rumen gelişimi buzağı günde yaklaşık yarım libre (230 g civarı) tahıl yemeye başladığında başlar ve 21-28 gün sürer; içilen süt arttıkça yenen başlangıç yemi azalır. New Hampshire Üniversitesi ise sütten kesimi 6-8 haftalık yaşta ve buzağı art arda üç gün boyunca canlı ağırlığının %2,5’i kadar başlangıç yemi tükettiğinde önerir.
- Hedef kesim tarihinden yaklaşık üç hafta önce günlük mama miktarını azaltmaya başlayın.
- İki öğünden tek öğüne inin, son haftada tek öğünün miktarını da düşürün.
- Başlangıç yemi tüketimini her gün tartarak not edin.
- Buzağı art arda üç gün eşik miktarı tükettiğinde mamayı kesin.
- Kesim haftasında aşı, boynuz köreltme veya bölme değişikliği gibi ek stresleri aynı güne denk getirmeyin.
En iyi buzağı maması hangisidir?
En iyi buzağı maması, işletmenin besleme programına uyan, süt kökenli hammaddeleri etikette ilk sıralarda yer alan, suda topaklanmadan çözünen ve her partide aynı kaliteyi veren mamadır. Tek bir marka ya da oran her işletme için en iyisi değildir; 20/15 bir işletmede yeterliyken başka bir işletme 23/19 ile daha iyi sonuç alabilir.
- İlk haftalarda buzağı süt kökenli proteinleri en iyi değerlendirir; yağsız süt tozu ve peynir altı suyu tozunun etiketteki sırasına bakın.
- Protein ve yağ oranı, verdiğiniz günlük litre miktarıyla uyumlu olmalıdır.
- Mama önerilen sıcaklıkta topak bırakmadan çözünmeli, kovanın dibinde tortu kalmamalıdır.
- Bileşim listesinde vitamin ve mineral premiksi yer almalıdır.
- Her çuvalda aynı sonucu almanız ve sorun yaşadığınızda ulaşabileceğiniz bir teknik ekibin bulunması gerekir.
Makrovit LACALF ve JOOL mamalarında yağlı ve yağsız süt tozu ile peynir altı suyu tozu bileşim listesinin başında yer alır, soya proteini ve bitkisel yağlar da formülün parçasıdır. Ürün metinlerine göre bu mamalar lezzetli ve kolay sindirilir yapıdadır ve buzağının bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır.
Buzağı maması fiyatı neye göre değişir?
Buzağı maması fiyatı; protein ve yağ oranına, süt kökenli hammaddelerin payına, yağ kaynağına, vitamin ve mineral içeriğine, ambalaja ve alınan miktara göre değişir. Çuval fiyatını tek başına karşılaştırmak yanıltıcı olabilir, asıl ölçü bir buzağıyı sütten kesime kadar beslemenin toplam maliyetidir.
- Protein ve yağ oranı yükseldikçe mamanın hammadde maliyeti de artar.
- Süt tozu ve peynir altı suyu tozu gibi süt kökenli hammaddelerin fiyatı dönemsel olarak dalgalanır ve mamanın fiyatına doğrudan yansır.
- Toplu alım, nakliye mesafesi ve sipariş miktarı birim fiyatı etkiler.
25 kg buzağı maması kaç gün yeter?
Litre başına 125 g hesabıyla 25 kg toz yaklaşık 200 litre hazır mama verir. Bir buzağının günlük mama miktarına göre bu çuvalın tek bir buzağıya ne kadar yettiği aşağıdaki tabloda görülür.
| Günlük hazır mama | Günlük toz | 25 kg çuvalın bir buzağıya yettiği süre |
|---|---|---|
| 4 litre | 500 g | 50 gün |
| 6 litre | 750 g | Yaklaşık 33 gün |
| 8 litre | 1.000 g | 25 gün |
Buzağı başı maliyeti bulmak için günlük toz miktarını (kg) gün sayısıyla ve mamanın kilogram fiyatıyla çarpmanız yeterlidir. Böylece 20/15 ile 23/19 gibi farklı oranları çuval fiyatına göre değil, buzağı başına gerçek maliyete göre kıyaslayabilirsiniz. Makrovit sitesinde fiyat listesi yayımlanmaz; güncel fiyat ve ambalaj bilgisi için WhatsApp hattımıza (+90 532 154 16 77) yazmanız yeterlidir.
Mama hazırlarken en sık hangi hatalar yapılır?
Buzağı mamasında en sık yapılan hatalar tozu tartmadan koymak, suyu termometresiz ısıtmak, öğünleri her gün farklı saat ve sıcaklıkta vermek ve biberon ile emzikleri iyi temizlememektir. Bu hataların ortak sonucu, buzağının sindirim düzeninin bozulması, dışkının sulanması ve ishal riskinin belirgin şekilde artmasıdır.
- Mama markasını ya da oranını bir günde değiştirmek; yeni mamaya birkaç gün içinde kademeli geçmek gerekir.
- Mamayı fazla sulandırmak ya da koyulaştırmak; 125 g/L oranı her öğünde korunmalıdır.
- Hazırlanan mamayı uzun süre bekletmek; mama soğur ve mikrop üremesine açık hale gelir.
- Su vermemek; mamayla beslenen buzağının da sürekli temiz suya ulaşabilmesi gerekir.
- Hasta buzağıyı sağlıklı buzağılarla aynı biberon ve emzikle beslemek.
İshal, halsizlik, emme isteğinde azalma ya da gözlerde çökme fark ettiğiniz buzağıda mama programını kendi başınıza değiştirmeden önce veteriner hekiminizle görüşün. Buzağı maması bir yemdir; hastalığın teşhisi ve tedavisi veteriner hekimin işidir.
Makrovit teknik ekibinden destek
Makrovit teknik ekibi, buzağı sayınıza, ahır koşullarınıza ve sütten kesim hedefinize göre hangi mamanın ve hangi günlük miktarın uygun olacağını sizinle birlikte planlayabilir. Gerekli görüldüğünde ekip işletmenizi ziyaret eder, buzağı bölmelerini, mama hazırlama düzenini ve başlangıç yemi tüketimini yerinde değerlendirir.
Ürün ve fiyat bilgisi için +90 332 503 00 86 numaralı telefondan ya da +90 532 154 16 77 numaralı WhatsApp hattından bize ulaşabilirsiniz. Dört mamanın tamamını Makrovit buzağı mamaları sayfasında yan yana inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
Sık Sorulan Sorular
Buzağı maması günlük ne kadar verilir?
Genel uygulamada buzağıya doğum ağırlığının %12-20'si kadar hazır mama verilir. 40 kg doğan bir buzağı için bu, günde yaklaşık 4,8 ile 8 litre eder ve sabah ile akşam olmak üzere iki öğüne bölünür. Makrovit mamalarında her litre için 125 g toz kullanıldığından 6 litrelik bir günlük program 750 g toz gerektirir. Miktar, buzağının iştahına, dışkısına ve sütten kesim planına göre ayarlanmalıdır.
25 kg buzağı mamasının fiyatı nedir?
25 kg buzağı mamasının fiyatı protein ve yağ oranına, hammadde içeriğine ve sipariş miktarına göre değiştiği için tek bir rakam vermek doğru olmaz. Litre başına 125 g hesabıyla 25 kg toz yaklaşık 200 litre mama verir ve günde 6 litre içen bir buzağıya yaklaşık 33 gün yeter. Makrovit mamalarının güncel fiyatını +90 532 154 16 77 numaralı WhatsApp hattından öğrenebilirsiniz.
En iyi buzağı maması hangisidir?
Her işletme için geçerli tek bir en iyi mama yoktur. İyi bir mamada süt kökenli hammaddeler etikette ilk sıralarda yer alır, toz önerilen sıcaklıkta topaklanmadan çözünür ve protein-yağ oranı verdiğiniz günlük miktarla uyumludur. Ölçülü miktarla beslenip başlangıç yemine erken alıştırılan buzağılarda 20/15 veya 21/17, yüksek miktarla beslenen buzağılarda 22/18 veya 23/19 daha sık tercih edilir.
Buzağı maması kaç derece suyla hazırlanır?
Makrovit LACALF ve JOOL mamalarının ürün metnine göre toz yaklaşık 40-50 °C sıcaklıktaki suda çözülür ve 2-5 dakika dikkatlice karıştırılır. Buzağıya içirilecek mamanın sıcaklığı ise 36-38 °C olmalıdır. Kaynamış su tozun yapısını bozabilir, soğuk su ise iyi çözünmemesine yol açar; bu nedenle suyu her öğünde termometreyle kontrol etmek en güvenli yoldur.
Buzağıya kaç günlükken mama verilmeye başlanır?
Buzağı doğumdan sonraki ilk 2 saat içinde ağız sütü almalı, ardından birkaç gün geçiş sütüyle beslenmelidir. Mamaya genellikle bu dönemden sonra, ilk hafta içinde geçilir. Geçişi bir anda yapmak yerine birkaç gün boyunca süt ile mamanın oranını kademeli olarak değiştirmek, buzağının sindirim sisteminin yeni yeme uyum sağlamasını kolaylaştırır.
Buzağı maması ne zaman kesilir?
Mama, buzağı art arda üç gün boyunca günde en az yaklaşık 0,9 kg başlangıç yemi tükettiğinde kesilir; bu çoğu işletmede 6-8 haftalık yaşa denk gelir. Kesimden yaklaşık üç hafta önce mama miktarı veya öğün sayısı azaltılmaya başlanır. Ani kesim, başlangıç yemine henüz alışmamış buzağıda gelişmenin duraklamasına yol açabilir.