{"id":4690,"date":"2026-11-11T12:18:35","date_gmt":"2026-11-11T12:18:35","guid":{"rendered":"https:\/\/makrovit.com\/premiks-nedir-ne-ise-yarar\/"},"modified":"2026-11-11T12:18:35","modified_gmt":"2026-11-11T12:18:35","slug":"premiks-nedir-ne-ise-yarar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/makrovit.com\/en\/premiks-nedir-ne-ise-yarar\/","title":{"rendered":"What Is a Premix and What Does It Do? Types of Feed Premix and Their Use"},"content":{"rendered":"

Premiks, vitamin, iz element, amino asit ve enzim gibi yem katk\u0131 maddelerinin bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015f, hayvana tek ba\u015f\u0131na verilmeyen ve yeme belirli bir oranda kat\u0131lan konsantre kar\u0131\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Makrovit \u00fcr\u00fcnlerinde bu oran ton yem ba\u015f\u0131na 1 kg ile 25 kg aras\u0131nda de\u011fi\u015fir; yemin k\u00fc\u00e7\u00fck bir pay\u0131d\u0131r ama rasyondaki mikro besin a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapatan k\u0131s\u0131m odur.<\/strong><\/p>\n

Premiks nedir?<\/h2>\n

Premiks, vitamin, iz element, amino asit ve enzim gibi yem katk\u0131 maddelerinin kendi aralar\u0131nda ya da bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 yem maddesiyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla haz\u0131rlanan, hayvana do\u011frudan yedirilmeyen konsantre bir kar\u0131\u015f\u0131md\u0131r. Premiks, karma yemin veya \u00e7iftlikte haz\u0131rlanan rasyonun i\u00e7ine belirli bir oranda kat\u0131larak kullan\u0131l\u0131r ve rasyonun mikro besin dengesini sa\u011flar.<\/p>\n

T\u00fcrk mevzuat\u0131ndaki tan\u0131m da ayn\u0131 \u00e7er\u00e7evededir. Yemlerin Piyasaya Arz\u0131 ve Kullan\u0131m\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik, premiksi hayvanlara do\u011frudan yedirilmeyen, yem katk\u0131 maddelerinin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 ya da katk\u0131lar\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olarak kullan\u0131lan bir yem maddesi veya suyla kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olarak tan\u0131mlar. Ayn\u0131 y\u00f6netmelikte mineral yem ise en az %40 ham k\u00fcl i\u00e7eren tamamlay\u0131c\u0131 yem olarak ayr\u0131ca tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n

\u00c7iftlikte “premiks yem” denince \u00e7o\u011fu zaman yeme kat\u0131lan vitamin mineral kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 kastedilir. Premiks tek ba\u015f\u0131na bir yem de\u011fildir: enerji ve proteini arpa, m\u0131s\u0131r, k\u00fcspe ve kaba yem sa\u011flar, premiks ise bu yemlerin kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 mikro besin maddelerini tamamlar.<\/p>\n

Premiksin iki ana kullan\u0131c\u0131s\u0131 vard\u0131r: karma yem \u00fcreten yem fabrikalar\u0131 ve arpa, m\u0131s\u0131r, k\u00fcspe gibi hammaddeleri kendisi kar\u0131\u015ft\u0131rarak yem haz\u0131rlayan \u00e7iftlikler. Haz\u0131r fabrika yemi alan bir i\u015fletme premiksi o yemin i\u00e7inde zaten alm\u0131\u015f olur, bu y\u00fczden ayr\u0131ca premiks al\u0131p almayaca\u011f\u0131na yemin etiketine bakarak karar vermelidir.<\/p>\n

Premiksin i\u00e7inde neler bulunur?<\/h2>\n

Bir premiksin i\u00e7inde temel olarak ya\u011fda ve suda \u00e7\u00f6z\u00fcnen vitaminler ile \u00e7inko, mangan, bak\u0131r, demir, iyot, selenyum ve kobalt gibi iz elementler bulunur. \u00dcr\u00fcn\u00fcn amac\u0131na g\u00f6re amino asitler, fitaz gibi enzimler, antioksidanlar, maya ve toksin ba\u011flay\u0131c\u0131 gibi katk\u0131lar da eklenir ve t\u00fcm bile\u015fenler bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 \u00fczerinde homojen da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Bile\u015fen grubu<\/th>\n\u00d6rnekler<\/th>\nRasyondaki g\u00f6revi<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcnen vitaminler<\/td>\nA, D3, E, K<\/td>\nBa\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve g\u00f6rme, kalsiyum-fosfor kullan\u0131m\u0131, h\u00fccrelerin oksidasyondan korunmas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n
Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnen vitaminler<\/td>\nB grubu, biotin, niasin, kolin<\/td>\nEnerji metabolizmas\u0131, deri, t\u0131rnak ve t\u00fcy sa\u011fl\u0131\u011f\u0131<\/td>\n<\/tr>\n
\u0130z elementler<\/td>\n\u00c7inko, mangan, bak\u0131r, demir, iyot, selenyum, kobalt<\/td>\nEnzim sistemleri, d\u00f6l verimi, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, t\u0131rnak ve kemik yap\u0131s\u0131<\/td>\n<\/tr>\n
Amino asitler<\/td>\nLizin, metiyonin, treonin, triptofan<\/td>\nProteinin daha verimli kullan\u0131lmas\u0131 ve b\u00fcy\u00fcme, \u00f6zellikle kanatl\u0131 konsantrelerinde<\/td>\n<\/tr>\n
Enzimler<\/td>\nFitaz<\/td>\nFosfor, kalsiyum ve iz elementlerden daha iyi yararlanma<\/td>\n<\/tr>\n
Di\u011fer katk\u0131lar<\/td>\nAntioksidan, maya, toksin ba\u011flay\u0131c\u0131, kanatl\u0131da koksidiyostat<\/td>\n\u00dcr\u00fcn\u00fcn amac\u0131na g\u00f6re yem g\u00fcvenli\u011fi, sindirim ve s\u00fcr\u00fc sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 deste\u011fi<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Kalsiyum, fosfor, sodyum ve magnezyum gibi makro mineraller b\u00fcy\u00fck miktarlarda gerekti\u011fi i\u00e7in \u00e7o\u011funlukla premiksle de\u011fil; kire\u00e7 ta\u015f\u0131, dikalsiyum fosfat, tuz ve magnezyum oksit gibi ayr\u0131 yem maddeleriyle rasyona girer. Bu nedenle premiksin “mineral” k\u0131sm\u0131 esas olarak iz elementleri ifade eder.<\/p>\n

%0,25, %0,5 ve %2,5 premiks aras\u0131ndaki fark nedir?<\/h2>\n

Premiks ad\u0131ndaki %0,25, %0,5 ve %2,5 ifadeleri premiksin tam yeme kat\u0131lma oran\u0131n\u0131 g\u00f6sterir: %0,25 ton yeme 2,5 kg, %0,5 ton yeme 5 kg, %2,5 ise ton yeme 25 kg kat\u0131l\u0131r demektir. Kat\u0131m oran\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e premiksin ton yem i\u00e7inde kaplad\u0131\u011f\u0131 yer artar ve amino asit gibi daha hacimli bile\u015fenlere yer a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Makrovit \u00fcr\u00fcn\u00fc<\/th>\nKat\u0131m oran\u0131<\/th>\nTon yeme<\/th>\n\u00dcr\u00fcn metnine g\u00f6re i\u00e7erik<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
BROILER STARTER GOLD 0,25 %<\/td>\n%0,25<\/td>\n2,5 kg<\/td>\nVitamin, iz mineral ve antioksidan<\/td>\n<\/tr>\n
BROILER STARTER PREMIX 0,5 %<\/td>\n%0,5<\/td>\n5 kg<\/td>\nVitamin, iz mineral, enzim, koksidiyostat, toksin ba\u011flay\u0131c\u0131 ve antioksidan<\/td>\n<\/tr>\n
BROILER STARTER CONC DIAMOND 2,5 %<\/a><\/td>\n%2,5<\/td>\n25 kg<\/td>\nBunlara ek olarak lizin, metiyonin, triptofan ve treonin<\/td>\n<\/tr>\n
BREEDER HENS GOLD 0,25 %<\/a><\/td>\n%0,25<\/td>\n2,5 kg<\/td>\n20 haftal\u0131ktan itibaren yumurta tavuklar\u0131 i\u00e7in vitamin, iz mineral ve antioksidan<\/td>\n<\/tr>\n
PORTAMIN RM15<\/a><\/td>\n%0,1<\/td>\n1 kg<\/td>\nB\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f yemleri i\u00e7in vitamin mineral premiksi; yem fabrikalar\u0131 ve kendi yemini yapan \u00e7iftlikler i\u00e7in<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

“CONC” ibaresi ta\u015f\u0131yan %2,5’lik \u00fcr\u00fcnlerde amino asitler de bulunur, bu da yemi haz\u0131rlayan i\u015fletmenin ayr\u0131ca amino asit tartma ihtiyac\u0131n\u0131 azalt\u0131r. Gold, Platinum, Ruby ve Diamond gibi seri adlar\u0131 ise i\u00e7erik d\u00fczeyini g\u00f6sterir: broiler ba\u015flang\u0131\u00e7 serisinde Gold ve Platinum %0,25 vitamin, iz mineral ve antioksidan i\u00e7erirken Ruby’ye enzim ve koksidiyostat, Diamond’a bunlara ek olarak toksin ba\u011flay\u0131c\u0131 eklenmi\u015ftir.<\/p>\n

Makrovit’in vitamin ve mineral premikslerini ayr\u0131 ayr\u0131 da (%0,25 vitamin, %0,25 mineral) sunmas\u0131, yem fabrikalar\u0131n\u0131n iki grubu ihtiyaca g\u00f6re ayr\u0131 ayarlayabilmesini sa\u011flar. Vitaminlerin iz elementlerle uzun s\u00fcre ayn\u0131 ortamda kalmas\u0131 baz\u0131 vitaminlerin etkinlik kayb\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rabildi\u011fi i\u00e7in ayr\u0131 premiksler depolama a\u00e7\u0131s\u0131ndan da avantaj sunar.<\/p>\n

Hangi hayvana hangi premiks kullan\u0131l\u0131r?<\/h2>\n

Premiks hayvan t\u00fcr\u00fcne ve \u00fcretim d\u00f6nemine g\u00f6re se\u00e7ilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc besi s\u0131\u011f\u0131r\u0131, s\u00fct ine\u011fi, kuru d\u00f6nem ine\u011fi, koyun ve kuzu ile kanatl\u0131lar\u0131n vitamin ve iz element ihtiya\u00e7lar\u0131 birbirinden farkl\u0131d\u0131r. Bir t\u00fcre g\u00f6re haz\u0131rlanm\u0131\u015f premiksi ba\u015fka bir t\u00fcre vermek, \u00f6zellikle bak\u0131r ve selenyum gibi elementlerde eksiklik ya da fazlal\u0131k riski do\u011furur.<\/p>\n

Besi s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131<\/h3>\n

Besi danas\u0131 ve tosunlarda yo\u011fun yem oran\u0131 y\u00fcksek oldu\u011fu i\u00e7in rumen sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, yemden yararlanma ve karkas hedefleri \u00f6ne \u00e7\u0131kar. PORTAMIN SACC<\/a>, \u00fcr\u00fcn metnine g\u00f6re niasin, maya ve toksin ba\u011flay\u0131c\u0131 ilaveli bir vitamin-mineral premiksidir ve besi hayvanlar\u0131nda karkas rand\u0131man\u0131 ile et kalitesini art\u0131rmaya y\u00f6nelik haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

S\u00fct inekleri<\/h3>\n

Sa\u011fmal ineklerde s\u00fct verimi ve d\u00f6l verimi i\u00e7in vitamin ve iz element ihtiyac\u0131 y\u00fcksektir. PORTAMIN DAIRY<\/a>, sa\u011fmal hayvanlar i\u00e7in niasin, aminoasit ve toksin ba\u011flay\u0131c\u0131 ilaveli bir vitamin-mineral premiksidir ve \u00fcr\u00fcn metnine g\u00f6re s\u00fct verimi ile s\u00fct kalitesini art\u0131rmaya y\u00f6nelik haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kuru d\u00f6nem inekleri<\/h3>\n

Do\u011fumdan \u00f6nceki yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 haftada ine\u011fin ihtiyac\u0131 tamamen de\u011fi\u015fir ve s\u00fct hummas\u0131na kar\u015f\u0131 rasyonun katyon-anyon dengesi negatife \u00e7ekilir. Bu d\u00f6nemde sodyum bikarbonat gibi tamponlar i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnler istenmez, anyonik tuz i\u00e7eren kuru d\u00f6nem premiksleri tercih edilir. Uzak kuru d\u00f6nemde ise ine\u011fin a\u015f\u0131r\u0131 kondisyon kazanmamas\u0131 i\u00e7in enerji s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulur ama vitamin ve iz element deste\u011fi kesilmez.<\/p>\n

Koyun ve kuzular<\/h3>\n

Koyunlar bak\u0131r fazlal\u0131\u011f\u0131na s\u0131\u011f\u0131rlardan \u00e7ok daha duyarl\u0131d\u0131r ve s\u0131\u011f\u0131ra g\u00f6re haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir premiksin bak\u0131r d\u00fczeyi koyunun karaci\u011ferinde birikime yol a\u00e7abilir. K\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f s\u00fcr\u00fcde etiketinde koyun ve kuzu a\u00e7\u0131k\u00e7a yazan \u00fcr\u00fcnler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Poultry<\/h3>\n

Broilerda premiks ba\u015flang\u0131\u00e7 (0-21 g\u00fcn), b\u00fcy\u00fctme (21-42 g\u00fcn) ve son yemleme (42-56 g\u00fcn) d\u00f6nemlerine g\u00f6re ayr\u0131l\u0131r; yumurta tavuklar\u0131nda ise 20 haftal\u0131k ya\u015ftan sonra yumurtlama d\u00f6nemi premiksine ge\u00e7ilir. Bu ayr\u0131m, her d\u00f6nemde vitamin, amino asit ve mineral ihtiyac\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesinden kaynaklan\u0131r.<\/p>\n

Premiks yeme nas\u0131l kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r?<\/h2>\n

Premiks yeme, \u00f6nce ton ba\u015f\u0131na kat\u0131m oran\u0131na g\u00f6re tart\u0131l\u0131p az miktarda \u00f6\u011f\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f yemle \u00f6n kar\u0131\u015f\u0131m yap\u0131larak, ard\u0131ndan bu \u00f6n kar\u0131\u015f\u0131m ana yemin i\u00e7ine eklenip kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131da homojen hale getirilerek kat\u0131l\u0131r. Premiks yemin binde birka\u00e7\u0131 kadar oldu\u011fundan do\u011frudan b\u00fcy\u00fck y\u0131\u011f\u0131na d\u00f6k\u00fcl\u00fcrse baz\u0131 hayvanlara fazla, baz\u0131lar\u0131na eksik gider.<\/p>\n

    \n
  1. Rasyonun toplam miktar\u0131na g\u00f6re premiks ihtiyac\u0131n\u0131 hesaplay\u0131n; \u00f6rne\u011fin %0,25’lik bir premiks i\u00e7in 400 kg yeme 1 kg gerekir.<\/li>\n
  2. Premiksi hassas bir terazide tart\u0131n, kova ya da k\u00fcrekle \u00f6l\u00e7meyin.<\/li>\n
  3. Tart\u0131lan premiksi kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n birka\u00e7 kat\u0131 kadar \u00f6\u011f\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f arpa, m\u0131s\u0131r veya kepekle ayr\u0131 bir kapta iyice kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/li>\n
  4. \u00d6n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131, kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131ya ana yemin bir k\u0131sm\u0131 girdikten sonra ekleyin; melas ve ya\u011f gibi s\u0131v\u0131lar\u0131 en sona b\u0131rak\u0131n.<\/li>\n
  5. Kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131n\u0131n \u00fcreticisinin \u00f6nerdi\u011fi s\u00fcre boyunca kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n ve haz\u0131rlanan yemi m\u00fcmk\u00fcnse k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde t\u00fcketin.<\/li>\n<\/ol>\n

    Premiksi tam dane arpa veya m\u0131s\u0131rla kar\u0131\u015ft\u0131rmak, ince premiks tozunun yemin dibine \u00e7\u00f6kmesine ve hayvanlar\u0131n ay\u0131klamas\u0131na neden olur. Fabrika yemi kullan\u0131yorsan\u0131z etiketine bak\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc haz\u0131r karma yemlerin \u00e7o\u011fu zaten premiks i\u00e7erir. \u00dczerine ikinci bir premiks eklemek A ve D vitamini ile selenyum ve bak\u0131r gibi elementlerde fazlal\u0131k riski yarat\u0131r.<\/p>\n

    Premiks nas\u0131l depolan\u0131r?<\/h2>\n

    Premiks serin, kuru, do\u011frudan g\u00fcne\u015f almayan ve iyi havalanan bir depoda, a\u011fz\u0131 kapal\u0131 \u00e7uval\u0131nda ve zeminle temas\u0131n\u0131 kesen paletler \u00fczerinde saklanmal\u0131d\u0131r. Vitaminler \u0131s\u0131, nem, \u0131\u015f\u0131k ve hava ile zamanla etkinlik kaybetti\u011fi i\u00e7in a\u00e7\u0131lan \u00e7uval\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede t\u00fcketilmesi ve son kullanma tarihinin d\u00fczenli takip edilmesi gerekir.<\/p>\n