{"id":4688,"date":"2026-11-11T12:18:33","date_gmt":"2026-11-11T12:18:33","guid":{"rendered":"https:\/\/makrovit.com\/kuzu-ve-koyun-premiksi-rehberi\/"},"modified":"2026-11-12T09:58:59","modified_gmt":"2026-11-12T09:58:59","slug":"kuzu-ve-koyun-premiksi-rehberi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/makrovit.com\/en\/kuzu-ve-koyun-premiksi-rehberi\/","title":{"rendered":"Kuzu ve Koyun Premiksi Se\u00e7imi ve D\u00f6nemlere G\u00f6re Kullan\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"

Koyun ve kuzu premiksi, k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f rasyonundaki vitamin, iz element ve katk\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapatmak i\u00e7in yeme kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan, bak\u0131r d\u00fczeyi koyunun hassasiyetine g\u00f6re ayarlanm\u0131\u015f konsantre bir kar\u0131\u015f\u0131md\u0131r. Koyunlar bak\u0131ra s\u0131\u011f\u0131rdan \u00e7ok daha duyarl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in yaln\u0131zca s\u0131\u011f\u0131r i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f premiks, yem ve yalama \u00fcr\u00fcnleri s\u00fcr\u00fcye verilmemelidir.<\/strong><\/p>\n

Koyun ve kuzu premiksi nedir, b\u00fcy\u00fckba\u015f premiksinden fark\u0131 ne?<\/h2>\n

Koyun ve kuzu premiksi, k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f rasyonundaki vitamin ve iz element a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131, gerekti\u011finde amino asit, maya ve anyonik tuz gibi katk\u0131larla birlikte kapatmak i\u00e7in yeme kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan ve bak\u0131r ile selenyum d\u00fczeyi koyunun ihtiyac\u0131na g\u00f6re ayarlanm\u0131\u015f bir kar\u0131\u015f\u0131md\u0131r. B\u00fcy\u00fckba\u015f premiksinden en \u00f6nemli fark\u0131 bak\u0131r miktar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

S\u0131\u011f\u0131r, rasyondaki fazla bak\u0131r\u0131 g\u00f6rece iyi tolere eder; koyun ise fazlas\u0131n\u0131 karaci\u011ferinde biriktirir. Bu nedenle bir i\u015fletmede hem s\u0131\u011f\u0131r hem koyun varsa iki grubun premiksi, yemi ve yalama \u00fcr\u00fcn\u00fc ayr\u0131 tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Makrovit’in k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015fa \u00f6zel premikslerinden PORTAMIN HIPOVINE<\/a> toz, PORTAMIN TURBOVINE<\/a> ise pelet formdad\u0131r. \u00dcr\u00fcn metinlerine g\u00f6re ikisi de aminoasit, anyonik tuz ve maya ilaveli olup k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f\u0131n vitamin ve mineral ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak, idrar ta\u015f\u0131 olu\u015fumunu \u00f6nlemek, kuzu besisinde canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 ve karkas rand\u0131man\u0131n\u0131 desteklemek ve duvar yalama, toprak yeme gibi davran\u0131\u015flar\u0131 engellemek amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Koyunlarda bak\u0131r neden tehlikelidir?<\/h2>\n

Koyunlarda bak\u0131r tehlikelidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc koyun fazla bak\u0131r\u0131 v\u00fccuttan kolayca atamaz ve karaci\u011ferinde biriktirir; karaci\u011ferin depolama kapasitesi a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bak\u0131r kana kar\u0131\u015farak karaci\u011fere ve k\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccrelerine zarar verir. Kronik bak\u0131r zehirlenmesi ad\u0131 verilen bu tablo \u00e7o\u011fu zaman ani ba\u015flar ve tedaviye yan\u0131t\u0131 zay\u0131ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130ngiltere’deki \u00e7iftlik hayvan\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131 NADIS’e g\u00f6re b\u00fcy\u00fcyen kuzular bak\u0131r\u0131 yeti\u015fkin koyunlardan daha verimli emer; yo\u011fun yemle beslenen ve ah\u0131rda tutulan kuzular ile Texel ve Suffolk gibi baz\u0131 \u0131rklar daha risklidir. MSD Veteriner El Kitab\u0131 ise rasyonda 10-20 ppm bak\u0131r bulunan kuzularda, \u00f6zellikle bak\u0131r:molibden oran\u0131 10:1’in \u00fczerindeyse zehirlenme g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini ve bu oran\u0131n 5:1 ile 10:1 aras\u0131nda tutulmas\u0131 gerekti\u011fini belirtir.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Bak\u0131r kayna\u011f\u0131<\/th>\nNeden risklidir<\/th>\nNe yap\u0131lmal\u0131<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
S\u0131\u011f\u0131r premiksi, s\u0131\u011f\u0131r minerali ve s\u0131\u011f\u0131r yemleri<\/td>\nBak\u0131r d\u00fczeyi s\u0131\u011f\u0131r\u0131n ihtiyac\u0131na g\u00f6re ayarlanm\u0131\u015ft\u0131r<\/td>\nKoyuna yaln\u0131zca etiketinde koyun veya k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f yazan \u00fcr\u00fcn verin<\/td>\n<\/tr>\n
Domuz veya tavuk g\u00fcbresiyle yo\u011fun g\u00fcbrelenmi\u015f alanlar\u0131n otu ve silaj\u0131<\/td>\nNADIS bu alanlardan gelen otu bak\u0131r kaynaklar\u0131 aras\u0131nda sayar<\/td>\nBu otlar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 verin, rasyonu teknik ekiple birlikte hesaplay\u0131n<\/td>\n<\/tr>\n
Bak\u0131r s\u00fclfatl\u0131 ayak banyosu<\/td>\n\u00c7\u00f6zeltinin i\u00e7ilmesi veya meraya d\u00f6k\u00fclmesi bak\u0131r al\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r<\/td>\nBanyo art\u0131\u011f\u0131n\u0131 otlatma alan\u0131ndan uzak tutun<\/td>\n<\/tr>\n
\u0130\u00e7me suyuna kat\u0131lan bak\u0131r \u00fcr\u00fcnleri<\/td>\nS\u0131\u011f\u0131ra g\u00f6re hesaplanan doz koyun i\u00e7in fazla olabilir<\/td>\nK\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f i\u00e7in ayr\u0131ca verilen dozu kullan\u0131n; Makrovit PORTACURE COPPER MAK’\u0131n \u00fcr\u00fcn metninde k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f dozu, bak\u0131r\u0131n toksik etkisi nedeniyle b\u00fcy\u00fckba\u015f\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Zehirlenmenin belirtileri aras\u0131nda ani halsizlik, ama\u00e7s\u0131z dola\u015fma, g\u00f6z ak\u0131 ve di\u015f etlerinde sararma, h\u0131zl\u0131 ve y\u00fczeysel solunum ve koyu renkli idrar say\u0131l\u0131r. Bu belirtileri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz s\u00fcr\u00fcde vakit kaybetmeden veteriner hekim \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc yem ve premiks kay\u0131tlar\u0131 te\u015fhis i\u00e7in \u00f6nemli bir ipucudur.<\/p>\n

Bak\u0131r yine de koyun i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir iz elementtir. Ohio State \u00dcniversitesi k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f ekibinin yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bilgiye g\u00f6re koyunun da bak\u0131r ihtiyac\u0131 vard\u0131r ve eksiklik kuzularda belirtiler ba\u015flad\u0131ktan sonra d\u00fczelmeyen enzootik ataksiye (swayback) yol a\u00e7abilir. Ayn\u0131 kaynak, eksiklik te\u015fhis edilmeden koyuna ek bak\u0131r verilmemesini \u00f6nerir.<\/p>\n

Koyunun d\u00f6nemlere g\u00f6re ihtiyac\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015fir?<\/h2>\n

Koyunun vitamin, mineral ve enerji ihtiyac\u0131 y\u0131l i\u00e7inde ko\u00e7 kat\u0131m\u0131, gebeli\u011fin son d\u00f6nemi, do\u011fum ve emzirme ile kuzu b\u00fcy\u00fctme ve besi d\u00f6nemlerinde belirgin bi\u00e7imde de\u011fi\u015fir. Premiks se\u00e7imi ve g\u00fcnl\u00fck yem miktar\u0131 bu takvime g\u00f6re planlanmal\u0131, t\u00fcm y\u0131l ayn\u0131 \u00fcr\u00fcnle ayn\u0131 miktarda devam edilmemelidir.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
D\u00f6nem<\/th>\n\u00d6ne \u00e7\u0131kan ihtiya\u00e7<\/th>\nPratik not<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Ko\u00e7 kat\u0131m\u0131 \u00f6ncesi ve sonras\u0131<\/td>\nEnerji ile A vitamini, E vitamini, selenyum ve \u00e7inko gibi d\u00f6l verimiyle ili\u015fkili besin maddeleri<\/td>\nKat\u0131mdan \u00f6nceki haftalarda enerji d\u00fczeyini art\u0131rmak (flushing) yayg\u0131n bir uygulamad\u0131r; H\u0130POV\u0130NE’nin \u00fcr\u00fcn metninde kat\u0131mdan \u00f6nce ve sonra kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ikizlik oran\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belirtilir<\/td>\n<\/tr>\n
Gebeli\u011fin son d\u00f6nemi<\/td>\nEnerji, protein, kalsiyum, selenyum ve E vitamini<\/td>\nMSD Veteriner El Kitab\u0131, \u00f6zellikle gebeli\u011fin orta ve son d\u00f6neminde enerji al\u0131m\u0131n\u0131n aniden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmemesi gerekti\u011fini vurgular<\/td>\n<\/tr>\n
Do\u011fum ve emzirme<\/td>\nEnerji, kalsiyum ve bol su<\/td>\nAyn\u0131 kayna\u011fa g\u00f6re enerji ihtiyac\u0131 laktasyonun ilk 8-10 haftas\u0131nda en y\u00fcksektir ve kuzusunu emziren koyunun g\u00fcnde yakla\u015f\u0131k 5,7 litre suya ihtiyac\u0131 vard\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n
Kuzu b\u00fcy\u00fctme<\/td>\nSelenyum, E vitamini ve iz elementler<\/td>\nSelenyum ve E vitamini eksikli\u011fi kuzularda beyaz kas hastal\u0131\u011f\u0131na (beslenmeye ba\u011fl\u0131 kas distrofisi) zemin haz\u0131rlar<\/td>\n<\/tr>\n
Kuzu besisi<\/td>\nDengeli kalsiyum-fosfor, anyonik tuz, su eri\u015fimi ve bak\u0131r kontrol\u00fc<\/td>\nYo\u011fun yemle beslenen erkek kuzularda idrar ta\u015f\u0131 ve bak\u0131r birikimi riski birlikte y\u00f6netilir<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Selenyumda da bak\u0131rdakine benzer dar bir g\u00fcvenlik aral\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. MSD Veteriner El Kitab\u0131 koyunun selenyum ihtiyac\u0131n\u0131 rasyonda yakla\u015f\u0131k 0,3 ppm olarak verir ve 7-10 ppm ve \u00fczerindeki d\u00fczeylerin zehirli olabilece\u011fini belirtir. Bu y\u00fczden selenyum i\u00e7eren bir premiksin \u00fczerine ayr\u0131ca selenyumlu \u00fcr\u00fcn eklemeden \u00f6nce toplam miktar hesaplanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kuzu besisinde idrar ta\u015f\u0131 nas\u0131l \u00f6nlenir?<\/h2>\n

Kuzu besisinde idrar ta\u015f\u0131; rasyonda kalsiyum:fosfor oran\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 2:1 tutulmas\u0131, kuzular\u0131n her zaman temiz ve donmam\u0131\u015f suya ula\u015fabilmesi, tuzla su t\u00fcketiminin te\u015fvik edilmesi ve gerekti\u011finde amonyum klor\u00fcr gibi anyonik tuzlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131yla b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nlenir. Risk \u00f6zellikle yo\u011fun yemle beslenen erkek kuzularda y\u00fcksektir.<\/p>\n

Maryland \u00dcniversitesi Extension yay\u0131n\u0131, baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda ergenlikten \u00f6nce kastre edilen erkeklerin daha riskli bulundu\u011funu ve oran\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in rasyona a\u015f\u0131r\u0131 kalsiyum eklemenin de ta\u015f olu\u015fumuna yol a\u00e7abilece\u011fini belirtir. Arpa ve bu\u011fday gibi tah\u0131llarda fosfor kalsiyuma g\u00f6re y\u00fcksektir, bu nedenle kaba yemin az, kesif yemin fazla oldu\u011fu besi rasyonlar\u0131nda kalsiyum-fosfor dengesi ayr\u0131ca hesaplanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Makrovit’te bu ama\u00e7la iki se\u00e7enek bulunur: anyonik tuz i\u00e7eren H\u0130POV\u0130NE ve TURBOV\u0130NE premiksleri ile kaplanm\u0131\u015f amonyum klor\u00fcr kayna\u011f\u0131 Menoam 70<\/a>. Menoam 70’in \u00fcr\u00fcn metni, koyun ve ke\u00e7ide fosfat idrar ta\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015f ba\u015f\u0131na g\u00fcnl\u00fck 20-40 g kullan\u0131m verir.<\/p>\n

Yalama ta\u015f\u0131 ile premiks aras\u0131ndaki fark nedir?<\/h2>\n

Yalama ta\u015f\u0131 ile premiks aras\u0131ndaki temel fark, premiksin yeme kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak her hayvana \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc miktarda verilmesi, yalama ta\u015f\u0131n\u0131n ise hayvan\u0131n iste\u011fine ba\u011fl\u0131 serbest t\u00fcketimle al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle yo\u011fun besi ve gebelik sonu gibi d\u00f6nemlerde premiks, merada ve bak\u0131m d\u00f6neminde ise yalama ta\u015f\u0131 ya da yalama kovas\u0131 daha pratik bir destektir.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\u00d6zellik<\/th>\nPremiks<\/th>\nYalama ta\u015f\u0131 veya yalama kovas\u0131<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Kullan\u0131m \u015fekli<\/td>\nYeme belirli bir oranda kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r<\/td>\nHayvan\u0131n \u00f6n\u00fcne konur veya as\u0131l\u0131r, serbest t\u00fcketilir<\/td>\n<\/tr>\n
T\u00fcketim kontrol\u00fc<\/td>\nHer hayvan yemle birlikte benzer miktar al\u0131r<\/td>\nBaz\u0131 hayvanlar \u00e7ok, baz\u0131lar\u0131 az t\u00fcketir<\/td>\n<\/tr>\n
Uygun oldu\u011fu durum<\/td>\nAh\u0131rda yo\u011fun besi, gebelik sonu, kuzu besisi<\/td>\nMera d\u00f6nemi, bak\u0131m d\u00f6nemi, ek destek<\/td>\n<\/tr>\n
\u0130\u015f\u00e7ilik<\/td>\nYem haz\u0131rlama ve kar\u0131\u015ft\u0131rma gerektirir<\/td>\nYerle\u015ftirmek yeterlidir<\/td>\n<\/tr>\n
Makrovit \u00f6rne\u011fi<\/td>\nPORTAM\u0130N H\u0130POV\u0130NE, PORTAM\u0130N TURBOV\u0130NE<\/td>\nPORTAGEM ANAFOR BLOCK, PORTAJEL MAKROV\u0130N<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Makrovit’in PORTAGEM ANAFOR BLOCK<\/a> gibi yalama bloklar\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn metinlerinde besi s\u0131\u011f\u0131r\u0131 ve sa\u011fmal ine\u011fin yan\u0131nda koyun, ke\u00e7i, kuzu ve o\u011flak da say\u0131l\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fckba\u015fa \u00f6zel melas bazl\u0131 yalama jeli PORTAJEL MAKROVIN<\/a> ise \u00fcr\u00fcn metnine g\u00f6re merada beslenen k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f\u0131n eksik protein ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in hayvan ba\u015f\u0131na g\u00fcnde yakla\u015f\u0131k 40 g t\u00fcketilecek \u015fekilde \u00f6nlerine konur. Hangi \u00fcr\u00fcn\u00fc se\u00e7erseniz se\u00e7in, etikette koyun ve kuzunun a\u00e7\u0131k\u00e7a yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/p>\n

Koyun premiksi yeme nas\u0131l kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r?<\/h2>\n

Koyun premiksi yeme, etiketteki ton ba\u015f\u0131na dozun haz\u0131rlanacak yem miktar\u0131na g\u00f6re hesaplanmas\u0131, premiksin terazide tart\u0131l\u0131p \u00f6nce az miktarda k\u0131rma yemle \u00f6n kar\u0131\u015f\u0131m yap\u0131lmas\u0131 ve ard\u0131ndan ana yemle homojen \u015fekilde kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla kat\u0131l\u0131r. Ton ba\u015f\u0131na 1 kg kullan\u0131lan bir premiks i\u00e7in 250 kg’l\u0131k bir yem partisine 250 g premiks gerekir.<\/p>\n

    \n
  1. Haz\u0131rlayaca\u011f\u0131n\u0131z yem miktar\u0131n\u0131 tart\u0131n ve etiketteki dozla oranlayarak premiks miktar\u0131n\u0131 bulun.<\/li>\n
  2. Premiksi hassas terazide tart\u0131n, avu\u00e7la ya da kep\u00e7eyle \u00f6l\u00e7meyin.<\/li>\n
  3. Premiksi birka\u00e7 kilo k\u0131rma arpa veya kepekle ayr\u0131 bir kapta iyice kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/li>\n
  4. Bu \u00f6n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 ana yemin i\u00e7ine ekleyin ve yemin rengi ile g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc her yerde ayn\u0131 olana kadar kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n.<\/li>\n
  5. Pelet premiks kullan\u0131yorsan\u0131z peletleri yemle e\u015fit da\u011f\u0131t\u0131n ve yemli\u011fin bir k\u00f6\u015fesinde toplanmas\u0131na izin vermeyin.<\/li>\n<\/ol>\n

    Haz\u0131r kuzu besi yemi kullan\u0131yorsan\u0131z \u00f6nce yemin etiketine bak\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu karma yem zaten vitamin ve iz element i\u00e7erir. \u00dczerine ikinci bir premiks eklemek bak\u0131r ve selenyumda gere\u011finden fazla al\u0131ma yol a\u00e7abilir. Kuzular\u0131n yeme al\u0131\u015fma d\u00f6neminde premiksli yemi kademeli art\u0131rmak, rumenin yeni rasyona uyumunu da kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n

    Koyun ve kuzu premiksi se\u00e7erken nelere bak\u0131lmal\u0131?<\/h2>\n

    Koyun ve kuzu premiksi se\u00e7erken \u00f6nce etikette koyun ve kuzunun a\u00e7\u0131k\u00e7a yaz\u0131p yazmad\u0131\u011f\u0131na, bak\u0131r ve selenyum miktar\u0131na, \u00fcr\u00fcn\u00fcn hangi d\u00f6neme y\u00f6nelik oldu\u011funa ve kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z yemde zaten premiks bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kuzu besisi yapan i\u015fletmelerde \u00fcr\u00fcn\u00fcn anyonik tuz i\u00e7erip i\u00e7ermedi\u011fi de se\u00e7imde belirleyicidir.<\/p>\n